ਡਾ. ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਧੁੱਗਾ ਦੀ ਕਿਤਾਬ 'ਚਾਲ਼ੀ ਦਿਨ' (Chaali Din) ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਚਰਚਿਤ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰਚਨਾ ਹੈ।
'ਚਾਲ਼ੀ ਦਿਨ' ਇੱਕ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤੀਬਿੰਬਤ (philosophical and reflective) ਰਚਨਾ ਹੈ, ਜੋ ਦੋ ਮੁੱਖ ਪਾਤਰਾਂ ਦੀ 40 ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਨੂੰ ਬਿਆਨ ਕਰਦੀ ਹੈ । ਇਸ ਸਫ਼ਰ ਦੌਰਾਨ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਪਸੀ ਵਾਰਤਾਲਾਪ ਰਾਹੀਂ ਲੇਖਕ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਡੂੰਘੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਨੂੰ ਬੜੇ ਸੌਖੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਿਤਾਬ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਸਹਿਜਤਾ (ਸਹਿਜ ਮਤਾ), ਸਬਰ, ਸੰਤੋਖ, ਨਿਮਰਤਾ, ਮਿਹਨਤ, ਅਤੇ ਰੱਬ ਦੀ ਰਜ਼ਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣਾ ਸਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਇਹ ਅਜੋਕੇ ਦੌਰ ਦੀ ਤੇਜ਼ ਰਫ਼ਤਾਰ ਜ਼ਿੰਦਗੀ, ਪੈਸੇ ਪਿੱਛੇ ਭੱਜਣ ਦੀ ਦੌੜ ਅਤੇ ਫਰਜ਼ਾਂ ਤੋਂ ਭੱਜਣ ਦੀ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ 'ਤੇ ਚਾਨਣਾ ਪਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਅਸਲ ਖੁਸ਼ੀ ਦਾ ਰਾਹ ਦੱਸਦੀ ਹੈ।
ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਖਾਸੀਅਤ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ ਇੱਕ ਲੈਕਚਰ ਵਾਂਗ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ, ਸਗੋਂ ਲੋਕ-ਕਹਾਣੀਆਂ (Folk Stories), ਵਾਤਾਵਰਣ ਚਿੱਤਰਣ ਅਤੇ ਕੇਸਰ-ਫਕੀਰ ਦੇ ਵਾਰਤਾਲਾਪ ਰਾਹੀਂ ਇੱਕ ਦਿਲਚਸਪ ਕਹਾਣੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ।
ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ, 'ਚਾਲ਼ੀ ਦਿਨ' ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਕਿਤਾਬ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਅੰਦਰੂਨੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਅਸਲ ਮਨੋਰਥ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਲਈ ਇੱਕ ਯਾਤਰਾ ਹੈ।